Często w analizach danych internetowych mamy do czynienia z definicjami unikalnego (niepowtarzalnego) użytkownika i realnego użytkownika. Zrozumienie w jaki sposób wyliczane są te wskaźniki jest kluczowe, gdyż miary te stanowią punkt wyjścia do dalszych obliczeń i analiz w internecie. Niekiedy błędnie przyjmuje się, że pojęcia unikalnego użytkownika i realnego użytkownika można traktować zamiennie. Sposoby wyliczania tych mierników jednak różnią się diametralnie.
Unikalny użytkownik
Wskaźnik Unikalny Użytkownik ma nam odpowiedzieć na pytanie, ile w przybliżeniu różnych osób odwiedzało naszą witrynę w danym okresie czasu. Jeżeli w pewnym dniu zanotowaliśmy 10 wizyt i 5 unikalnych użytkowników znaczy to, że średnio każdy użytkownik był na naszej stronie 2 razy. Oczywiście mogła się zdarzyć taka sytuacja, że 1 użytkownik odwiedził witrynę 6 razy, a pozostali tylko raz.
Unikalny użytkownik jest określany na podstawie identyfikatora pliku cookie umieszczonego przez serwer przeglądanej witryny w naszej przeglądarce. Wskaźnik ten mówi nam więc jedynie o cookies, a nie o użytkownikach. Niekiedy dla podkreślenia tego faktu używa się pojęcia unikalne cookie zamiast unikalny użytkownik. Liczba unikalnych użytkowników w danym okresie mówi nam więc ile razy różne cookies (różne identyfikatory id cookie) odwiedzało daną witrynę w określonym przedziale czasowym.
Trzeba pamiętać, że dane dotyczące unikalnych użytkowników mierzone w ten sposób są wysoce niereprezentatywne. Unikalny użytkownik nie reprezentuje prawdziwej osoby, tylko przeglądarkę, w której umieszczony został określony plik cookie. Z tego powodu, jeżeli na przykład z jednego komputera korzysta wielu użytkowników, na witrynie będzie notowany zawsze jeden unikalny użytkownik. Jeśli dany użytkownik używa kliku komputerów i korzysta z wielu przeglądarek, wtedy będzie on liczony jako wielu unikalnych użytkowników, a faktycznie jest to przecież jedna osoba.
Istnieje jeszcze szerokie zjawisko tzw. kasowalności cookies. Jeżeli wykasujemy pliki cookies z naszej przeglądarki, wtedy znów jesteśmy unikalnym użytkownikiem na odwiedzanej witrynie w danym okresie czasu. Według badań Jupiter Research miesięcznie 40-50 % internautów kasuje pliki cookies. O dużej skali tego zjawiska może świadczyć fakt, że w polskim internecie miesięcznie krąży ok. 100 mln cookies przy populacji 19 mln internautów. Trudno więc określić na podstawie danych o unikalnych użytkownikach, ile realnych osób odwiedziło naszą witrynę. Pewne jest, że liczba ta jest o wiele niższa, niż wskazuje raport dot. niepowtarzalnych użytkowników.
Realny Użytkownik (Real User)
Z racji powyższych nieścisłości firma Gemius wprowadziła autorską metodę obliczania liczby „prawdziwych” użytkowników (Real Users). W tym przypadku szacowana jest liczba użytkowników, jaka odwiedziłaby daną witrynę gdyby nie występowało zjawisko kasowalności cookies. Uwzględnione są także inne zmienne, takie jak na przykład współkorzystanie wielu osób z jednego komputera.
Sposób obliczania Real Users wg. Gemius
Do obliczenia liczby realnych służą poniższe miary:
OW – Liczba odsłon wygenerowana przez wszystkich użytkowników na danej witrynie
CD – Liczba cookies, które na pewno istniały w badanym okresie
OD – Liczba odsłon wygenerowana przez CD
Mając te dane obliczana jest liczba cookies występujących na witrynie, gdyby nie występowało zjawisko kasowalności cookies.
CW = (OW/ OD)*CD
W podobny sposób obliczana jest liczba cookies zarejestrowana na wszystkich badanych witrynach, gdyby nie występowało zjawisko kasowalności cookies - CP.
Zasięg danej witryny obliczany jest ze wzoru:
ZW = CW/CP
Znając zasięg danej witryny (ZW) i populację internautów w danym okresie (P) (obecnie ok. 19 mln) obliczana jest liczba faktycznych użytkowników, którzy odwiedzili daną witrynę (Real Users).
UW = ZW*P
Liczba Real Users jest standardowym miernikiem obowiązującym w badaniach internetu w Polsce. Wskaźnik ten jest brany pod uwagę w największym i najważniejszym badaniu internetu wykonywanym w Polsce – Megapanelu.
